Gedrag bij autisme (Autismespectrumstoornis - ASS) is heel divers, omdat autisme een 'spectrum' is en zich bij iedereen anders uit. Toch zijn er veelvoorkomende patronen in communicatie, sociale interactie, prikkelverwerking en dagelijkse routines.
Vijf veelvoorkomende kenmerken van autisme zijn moeite met sociale interactie en communicatie, sterke behoefte aan structuur en routines, beperkte interesses met intense focus, over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels, en problemen met flexibiliteit en het omgaan met onverwachte veranderingen. Autisme (ASS) uit zich bij iedereen anders, maar deze kernaspecten komen vaak terug.
Licht autisme (ASS) uit zich vaak in moeite met sociale interactie (oogcontact, non-verbale communicatie), een sterke behoefte aan structuur en routines, over- of ondergevoeligheid voor prikkels (geluid, aanraking), intense focus op specifieke interesses, en uitdagingen met onverwachte veranderingen, vaak gepaard gaand met een gemiddeld tot hoog IQ en een risico op overprikkeling en angst.
Kenmerken van autisme kunnen bijvoorbeeld zijn dat je kind:
Als autisten boos zijn, kunnen ze reageren met meltdowns (overweldigende woede-uitbarstingen met schreeuwen, smijten, of zelfs zelfverwonding), zich terugtrekken, of zich overmatig focussen op een speciale interesse. Vaak komt dit voort uit overprikkeling of frustratie, met een verlies van controle, en kan het zich uiten in 'vechten, vluchten, of bevriezen' reacties, zoals verstarren of vermijden, wat leidt tot uitbarstingen omdat ze emoties moeilijk kunnen verwerken en uiten.
Positiviteit en voordelen van autisme!
De meest voorkomende redenen die neurotypische waarnemers noemden toen ze oordeelden dat ze autistische personen niet aardig vonden, waren (1) de waargenomen onhandigheid van de persoon , (2) de wens om niet met de persoon te praten, (3) het feit dat de persoon onaangenaam overkwam, en (4) het waargenomen vermogen (of gebrek daaraan) van de persoon om empathie te tonen.
Autistische trekjes zijn kenmerken van autisme (ASS), zoals moeite met sociale interactie, het letterlijk nemen van taal, sterke behoefte aan structuur, intense focus op specifieke interesses, en over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels. Deze trekjes uiten zich in verschillende gedragingen, zoals moeite met onverwachte veranderingen, houterige motoriek, of het moeilijk kunnen verwoorden van gevoelens.
Autisme kenmerkt zich door uitdagingen in sociale interactie en communicatie, beperkte interesses en herhalend gedrag, en vaak over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels, gecombineerd met een sterke behoefte aan routines, letterlijk taalgebruik, en een focus op details. De kenmerken verschillen per persoon, maar draaien om kwetsbaarheden in sociale afstemming, flexibiliteit en verwerking van informatie, zoals het niet begrijpen van non-verbale signalen, moeite met veranderingen, en intense fascinatie voor specifieke onderwerpen.
Kenmerken van autisme (ASS) zijn onder meer moeite met sociale interactie en communicatie, sterke behoefte aan routine en structuur, over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels, en intense, beperkte interesses, waarbij het spectrum van symptomen per persoon verschilt, maar vaak draait om rigiditeit in denken/doen en een andere manier van informatieverwerking en het begrijpen van sociale regels.
De zessecondenregel voor autisme is een communicatiestrategie waarbij een verbale aanwijzing of instructie één keer wordt gegeven, waarna ongeveer zes seconden wordt gewacht voordat er opnieuw een aanwijzing wordt gegeven of een reactie wordt verwacht . Deze pauze geeft mensen met autisme extra tijd om de informatie te verwerken, waardoor de druk afneemt en het begrip verbetert.
Aanbeveling. Wees je ervan bewust dat autisme bij kinderen en jongeren vaak gepaard gaat met lichamelijke klachten. Veel voorkomende klachten zijn: coördinatie-ontwikkelingsstoornissen, slaap-waak problemen, voedingsproblemen en maag-darm problematiek.
De oorzaak van ASS is nog steeds onduidelijk, hoewel zowel genetische als omgevingsfactoren een rol spelen . Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft 1 op de 100 kinderen ASS, maar deze schattingen variëren afhankelijk van de gebruikte methodologie.
Op Meetup.com vind je een overzicht van groepen voor volwassenen met autisme, waarvan veel online bijeenkomen.
Vroege tekenen van autisme (ASS) bij jonge kinderen zijn vaak zichtbaar in sociale interactie (weinig oogcontact, niet reageren op naam, moeite met delen), communicatie (late spraak, letterlijk taalgebruik, echolalie), en gedrag (moeite met verandering, vasthouden aan routines, over- of ondergevoeligheid voor prikkels zoals geluid of aanraking). Het gaat vaak om een combinatie van deze kenmerken en een afwijkende verwerking van zintuiglijke informatie, wat zich kan uiten in bijvoorbeeld slaapproblemen of buikpijn.
Stemgebruik – Sommige mensen met autisme kunnen moeite hebben met het reguleren of moduleren van hun stemgebruik. Daardoor kunnen ze te hard, te zacht en/of monotoon spreken .
Kenmerken van autisme bij vrouwen zijn vaak subtieler en verschillen van die bij mannen, met een focus op interne worsteling, angst, en het perfectionistisch maskeren van sociale tekortkomingen door intense 'sociale imitatie' en structuur, wat leidt tot overbelasting, chronische vermoeidheid en burn-outs door het continu overcompenseren en onderdrukken van prikkels en emoties.
De mogelijkheden en behoeften van mensen met autisme variëren en kunnen in de loop van de tijd veranderen. Hoewel sommige mensen met autisme zelfstandig kunnen leven, hebben anderen ernstige beperkingen en hebben ze levenslange zorg en ondersteuning nodig . Autisme heeft vaak gevolgen voor onderwijs- en werkgelegenheidskansen.
Mensen met autisme kunnen vastlopen in hun hoofd door hun andere manier van waarnemen en denken, en doordat ze zich proberen te conformeren aan de manier waarop neurotypische mensen zich gedragen. Als het te veel wordt, kunnen ze uiteindelijk exploderen of juist in zichzelf keren.
In totaal volgde Scheeren 917 volwassenen (425 mannen en 492 vrouwen) met autisme tussen de 18 en de 65 jaar. Allen zijn deelnemers van het NAR. Met de meesten – 86 procent – gaat het redelijk tot zelfs heel goed. En in de loop van de tijd voelen zij zich bovendien steeds vaker gelukkig.
Sommige mensen met autisme geven aan dat ze misselijk worden van snelle of onverwachte bewegingen. Anderen bewegen wat houterig. Ook het onbewust hardhandig aanraken van jezelf en een ander is iets wat voorkomt.
Dubbele betekenissen of (woord)grapjes worden niet begrepen. Eigenaardigheden in taalgebruik. Bijvoorbeeld te luid praten, eentonig praten, letterlijk herhalen van woorden (echolalie), zelf woorden maken (neologismen). Grote moeite hebben in het gaande houden van gesprekken.
Autistische mensen uiten hun emoties vaak op een andere manier dan neurotypische mensen. Dat is met een rouwproces niet anders. Sommige autistische mensen internaliseren rouw heel erg, trekken zich terug of storten zich obsessief op een speciale interesse.
Bovendien overlijden mensen met autisme doorgaans 15 tot 20 jaar eerder aan gezondheidsproblemen dan de algemene bevolking. Uit longitudinale studies waarbij mensen met autisme meer dan 20 jaar werden gevolgd, bleek dat de gemiddelde levensverwachting tussen de 39 en 58 jaar ligt.
Ja, je kan zeker een goede vriend(in) zijn als je autisme hebt . Net als mensen zonder autisme heb je sterke punten die je een waardevolle vriend(in) maken. Veel mensen met autisme vinden vriendschap belangrijk.