ADHD kan zeer ernstig zijn en heeft een aanzienlijke impact op het dagelijks leven, met risico's op langdurige problemen in werk, relaties en gezondheid. Het leidt tot concentratieproblemen, impulsiviteit en hyperactiviteit. Onbehandelde ADHD kan leiden tot verminderde levensverwachting (4,5 tot 11 jaar korter), verhoogd risico op ongelukken, verslavingen, depressie en suïcidepogingen. GGZ Standaarden +7
Mensen met ADHD leven gemiddeld korter dan de algemene bevolking. Dat blijkt uit een recente studie in het British Journal of Psychiatry, waarin wordt aangetoond dat mannen met ADHD gemiddeld 6,8 jaar en vrouwen zelfs 8,6 jaar korter leven.
ADD is een vorm van ADHD, waarbij je hersenen informatie op een andere manier verwerken, vooral als het gaat om aandacht en concentratie. Het wordt ook wel een concentratiestoornis genoemd. Mensen met ADD kunnen moeite hebben met focussen, plannen, organiseren, onthouden, tijdsbesef en prioriteiten stellen.
De volwassenen met ADHD hadden bijna drie keer zoveel risico op dementie dan de volwassenen zonder ADHD.
Sterke eigenschappen ADHD
Naast de lastige kanten en problemen die ADHD met zich meebrengt, heb je vaak ook eigenschappen die juist in je voordeel werken. Je hebt bijvoorbeeld vernieuwende en goede ideeën waar anderen niet zo snel aan denken. En je pakt nieuwe uitdagingen vaak makkelijk aan.
Bij ADHD kun je je aandacht minder goed ergens bij houden. Ook heb je last van onrust en dingen doen zonder na te denken. Je hebt daardoor problemen, bijvoorbeeld thuis en op je werk. Gedragstherapie en een coach kunnen helpen om minder last van ADHD te hebben.
De 9 kenmerken van ADHD zijn een combinatie van onoplettendheid (snel afgeleid, vergeetachtig, moeite met focussen/organiseren) en hyperactiviteit-impulsiviteit (niet stil kunnen zitten, veel praten, impulsief reageren, rusteloos gevoel). Hoewel niet iedereen alle negen ervaart, zijn dit veelvoorkomende symptomen, die zich bij volwassenen vaker uiten als innerlijke onrust dan fysieke drukte, aldus Mentaal Vitaal en PsyQ.
Mensen met ADHD kunnen slecht tegen overprikkeling (te veel prikkels), onrust (zowel innerlijk als uiterlijk), impulsiviteit (onbesuisd handelen), concentratieproblemen, moeite met plannen en organiseren, slecht omgaan met tijd, en emotionele instabiliteit (zoals intense gevoelens, stemmingswisselingen en faalangst). Ook kritiek en het gevoel dom of lui te zijn, terwijl ze harder werken, zijn lastig.
ADHD gaat vaak samen met andere neurobiologische ontwikkelingsstoornissen en psychische problemen, zoals autisme, angststoornissen, depressie, stemmingsstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, en leerstoornissen (dyslexie, dyscalculie). Ook verslavingsproblematiek, slaapstoornissen en ticstoornissen komen frequent voor, vaak vanwege gedeelde genetische factoren en overlap in de hersenontwikkeling.
Onderzoek laat kleine verschillen zien in de hersenen van groepen mensen met en zonder de diagnose. De bevindingen zijn echter vaak inconsistent en zeggen niets over het individu. Hersenonderzoek kan dus niet ingezet worden om bij een specifieke persoon vast te stellen of de kenmerken van ADHD aanwezig zijn.
Plotselinge en dus onverwachte driftbuien en huilbuien zijn daar een voorbeeld van. Dit komt met name voor bij kinderen. Hoofd- en bijzaken moeilijk kunnen scheiden. Moeite met onderscheid maken tussen hoofd- en bijzaken.
Naast de voordelen (toegang tot behandeling, reductie van klachten, verbetering van functioneren, voorkomen van verergering) kunnen er ook nadelen kleven aan het krijgen van een classificatie ADHD, zoals stigmatisering, een negatievere bejegening, uitsluiting, discriminatie en verminderd zelfvertrouwen.
Het meest typerende verschil tussen iemand met ADHD en ADD is het hyperactieve gedrag. Als je ADD hebt, dan kom je vaak rustig en dromerig over, in tegenstelling tot iemand met ADHD. Maar jouw hoofd zit echter wel vol met gedachten en ook jij hebt last van concentratieproblemen.
Bepaalde ADHD-kenmerken, zoals problemen met emotieregulatie en impulsiviteit en soms moeite met 'de rem aanzetten', zijn de perfecte basis voor BED. Daarnaast werkt het beloningssysteem van het AD(H)D brein vaak minder goed dan bij mensen zonder AD(H)D.
Hulpverlening, bijvoorbeeld ambulant begeleider, verpleegkundige, hulpverlener op een eerstehulpafdeling, politieagent, brandweerman. Sportsector, denk aan: medewerker bij een sportcentrum, topsporter. ICT: Systeembeheerder, software-ontwikkelaar. Horeca, bijvoorbeeld kok.
Uit onderzoek blijkt dat ADHD voor ongeveer 70% erfelijk bepaald is. De kans dat iemand ADHD heeft, is hoger als ouders en/of broertjes en zusjes deze klachten hebben. Omgevingsfactoren (zoals roken en/of drinken tijdens de zwangerschap) kunnen leiden tot een verhoogde kans op ADHD bij het kind.
Menselijke verbondenheid vormt de basis van emotioneel welzijn. Voor mensen met ADHD kan het aangaan van hechte banden met familie, vrienden en de gemeenschap gevoelens van isolatie tegengaan en het zelfvertrouwen versterken. Familiebanden versterken: onderneem regelmatig zinvolle activiteiten met familieleden.
Er zijn 3 soorten ADHD, met elk hun eigen kenmerken:
De 30%-regel schat de achterstand in die mensen met ADHD kunnen ervaren bij de ontwikkeling van hun executieve functies in vergelijking met leeftijdsgenoten . Het suggereert dat mensen met ADHD ongeveer 30% achterlopen op hun leeftijdsgenoten zonder deze aandoening.
Rejection sensitive dysphoria is een extreme angst voor afwijzingen of kritiek. Het komt vaak voor bij (onbehandelde) ADHD'ers.
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen met ADHD een tekort aan dopamine hebben. En dat is lastig, want dopamine heb je nodig voor concentratie, focus, motivatie, goede stemming en productiviteit. Dit tekort is dus een enorm struikelblok voor mensen met ADHD.
Als je ADHD hebt kun je moeite hebben om de richting van het geluid te bepalen. Wanneer er een bepaalde hoeveelheid geluid op je afkomt, kun je deze geluiden niet analyseren. Je luistert met een vervorming, waardoor je veel harder je best moet doen om de geluiden te begrijpen dan andere mensen.
Rust bij ADHD wordt gevonden door een combinatie van structuur, beweging, en het verminderen van overprikkeling via technieken zoals mindfulness, maar ook door medicatie, een opgeruimde omgeving en goede slaapgewoonten; het gaat om het vinden van wat persoonlijk werkt, zoals sporten, een kauwketting, of het opdelen van taken.
De differentiële diagnostiek tussen attention deficit / hyperactivity disorder (ADHD) en borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) is complex. Naast een overlap in symptomen van ADHD en BPS is er bij beide aandoeningen vaak sprake van comorbiditeit.
De symptomen van ADHD verschillen per persoon. Toch zien we vaak dat mensen met deze aandoening voornamelijk last hebben van aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit. Natuurlijk is iedereen wel eens onrustig, druk of snel afgeleid, maar mensen met ADHD hebben hier structureel last van.