Een burn-out wordt vastgesteld door een huisarts of bedrijfsarts via gesprekken, vragenlijsten en lichamelijk onderzoek, vaak met een focus op aanhoudende, extreme vermoeidheid en stressklachten die langer dan 6 maanden duren. De diagnose richt zich op emotionele uitputting, verminderde competentie en afstand tot werk. www.samenveerkrachtig.nl +3
Je piekert veel over je werk. Je hebt last van een opgejaagd gevoel. Je voelt je machteloos, alsof je geen grip hebt op jouw situatie. Het lukt je niet om dagelijkse bezigheden zoals je werk of sociale leven bij te benen.
De drie belangrijkste symptomen van burn-out zijn emotionele uitputting (je voelt je leeg), cynisme of afstand nemen van je werk/omgeving, en een gevoel van verminderde competentie (je voelt je niet meer goed in wat je doet). Deze kenmerken gaan vaak gepaard met extreme vermoeidheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, slecht slapen, piekeren, en een gevoel van controleverlies.
Een burn-out wordt vastgesteld door een huisarts, bedrijfsarts of psycholoog.
Bij de bedrijfsarts over een burn-out is het belangrijk om concreet en eerlijk te zijn over je fysieke en mentale klachten, zoals slaapproblemen, vermoeidheid, concentratieproblemen en emotionele labiliteit, en aan te geven hoe deze je functioneren beïnvloeden (thuis en op werk), inclusief wat je wel en niet aankunt om re-integratie mogelijk te maken. Wees specifiek met voorbeelden (bijv. "Ik kan me maar 5 minuten concentreren") en wat je zelf doet om te herstellen, zodat de arts een passend plan kan opstellen; de arts is gebonden aan beroepsgeheim en deelt geen details over je klachten met je werkgever, enkel een verslag over je beperkingen.
De 4 fasen van burn-out, zoals beschreven door Voelstream, zijn: Vermoeidheid (energie voor sociale contacten neemt af, weekend nodig om bij te komen), Overbelasting (weekend te kort, grenzen aangeven kost moeite, roofbouw op lichaam), Overspannenheid (lichaam continu in actiestand met fysieke klachten en emotionele uitbarstingen), en de uiteindelijke Burn-out (extreme uitputting, terugtrekking, leegte). Dit proces begint vaak met bewijsdrang en steeds harder werken, waarna behoeften worden genegeerd en problemen worden verdrongen, wat leidt tot een volledige instorting.
Een eerste herstelfase duurt gemiddeld 3 weken, de tweede 3 tot 6 weken en de derde 6 weken. In totaal ben je gemiddeld gezien dus al snel 12 tot 15 weken bezig met herstellen. Het is belangrijk om op te merken dat de totale hersteltijd van persoon tot persoon sterk kan verschillen.
Speeksel- of bloedtest
Cortisol kun je beter niet via een bloedtest onderzoeken. Het prikken van bloed geeft stress en dat verstoort jouw cortisolgehalte. Wil je zeker weten of jouw klachten te maken hebben met aanhoudende uitputting en stress, dan adviseren wij deze test te doen.
Recent onderzoek toont aan dat de psychosociale stress van een burn-out niet alleen de sociale en fysieke functies schaadt, maar ook de cognitieve functies en de neuro-endocriene systemen kan overbelasten, wat uiteindelijk kan leiden tot " opvallende veranderingen in de anatomie en het functioneren van de hersenen (bron)".
Alarmsignalen van een burn-out zijn onder meer extreme vermoeidheid, slaapproblemen, concentratie- en geheugenproblemen, prikkelbaarheid, cynisme, een opgejaagd gevoel, piekeren, en fysieke klachten zoals hoofdpijn, nek- en schouderpijn, hartkloppingen, of meer/minder eten/drinken; ze wijzen op emotionele, mentale en fysieke overbelasting die niet overgaat met rust, waardoor je grip op het dagelijks leven verliest.
Met een burnout blijven werken is niet verstandig. Je hebt last van vage lichamelijke klachten en symptomen. Tot nu toe lukt het nog om deze te managen. Echter, blijf je doorgaan dan gaat je lichaam sterker reageren.
Emotionele burn-out is een toestand van chronische emotionele uitputting die wordt veroorzaakt door langdurige stress. Het gaat vaak gepaard met gevoelens van overweldiging, afstandelijkheid en moeite om met dagelijkse verantwoordelijkheden om te gaan .
Bij een burn-out heb je veel spanning in je leven. Het lukt niet goed om daarmee om te gaan. Je bent vooral moe en uitgeput. Het voelt of je geen controle meer hebt over je leven.
Denk je dat je een burn-out hebt? Alleen een psycholoog kan dit vaststellen. Door gesprekken en een vragenlijst kijken zij of jouw symptomen bij een burn-out passen.
Bij een burn-out moet je stoppen met doorwerken, je gevoelens niet negeren, te veel hooi op je vork nemen vermijden, je gezondheid niet verwaarlozen, je niet isoleren, symptomen niet bagatelliseren en geen snelle herstel verwachten, maar juist rust, grenzen stellen, gezonde gewoonten en hulp zoeken prioriteren.
Je lichaam is "op" als je een combinatie merkt van extreme vermoeidheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, lusteloosheid, slaapstoornissen en fysieke klachten zoals hoofdpijn en gespannen spieren, wat duidt op overbelasting door stress, oftewel een burn-out. Het voelt alsof je mentaal en fysiek volledig uitgeput bent en niet meer kunt, met een 'vol' hoofd en een kort lontje, waarbij zelfs kleine dingen je te veel worden.
Langdurige werkdruk, perfectionisme, emotionele belasting en een gebrek aan herstel zijn veelvoorkomende oorzaken. Vaak is het een combinatie van factoren. Ja, ook privéproblemen, mantelzorg, studiestress of emotionele overbelasting kunnen tot burn-out leiden.
Symptomen van hersenletsel zijn breed en variëren van direct zichtbaar (hoofdpijn, duizeligheid, bewusteloosheid, verlamming) tot onzichtbaar (concentratieproblemen, geheugenverlies, overprikkeling, stemmingswisselingen), en beïnvloeden cognitie, emotie, gedrag en fysieke functies zoals praten, bewegen en zien. Klachten kunnen direct na een trauma optreden, maar ook pas na uren of dagen en verschillen sterk per persoon en locatie van het letsel.
Door vermoeidheid, psychische spanning of omdat je burn out bent, spannen je spieren zich aan. Bij de oogspieren kan dit ertoe leiden dat je wazig gaat zien en duizeligheid ontstaat, waardoor je gezichtsscherpte afneemt. Wazig zien door vermoeidheid of spanning is over het algemeen een tijdelijke klacht.
Verschillende soorten burn-out medicijnen
Het duurt gemiddeld drie tot zes maanden om beter te worden van een burn-out. Deze herstelperiode verschilt per persoon. Sommige mensen voelen zich na een paar weken al wat beter.
Overspannenheid is het gevolg van overmatige spanning. Overspannen mensen kunnen tijdelijk niet goed functioneren in het werk en sociaal contact. Een burn-out is ook het gevolg van overmatige spanning, maar is opgelopen gedurende een langere periode van stress, vaak minimaal een jaar.
Gemiddeld duurt het drie maanden tot een jaar om te herstellen van een burn-out. In extreme gevallen kan het volledig herstellen van een burn-out langer dan 2 jaar duren.
Burnout versus angst: belangrijke verschillen
Angst gaat vaak gepaard met de verwachting van een dreiging, is vaak toekomstgericht, kan aanhouden zonder aanleiding en gaat vaak gepaard met hyperwaakzaamheid. Burnout daarentegen is een vorm van chronische, onopgeloste stress die vaak werk- en systeemgerelateerd is. Het verbetert niet door simpelweg rust te nemen en is uitputtend.
Bij de bedrijfsarts over een burn-out is het belangrijk om concreet en eerlijk te zijn over je fysieke en mentale klachten, zoals slaapproblemen, vermoeidheid, concentratieproblemen en emotionele labiliteit, en aan te geven hoe deze je functioneren beïnvloeden (thuis en op werk), inclusief wat je wel en niet aankunt om re-integratie mogelijk te maken. Wees specifiek met voorbeelden (bijv. "Ik kan me maar 5 minuten concentreren") en wat je zelf doet om te herstellen, zodat de arts een passend plan kan opstellen; de arts is gebonden aan beroepsgeheim en deelt geen details over je klachten met je werkgever, enkel een verslag over je beperkingen.